TP. Hồ Chí Minh tăng cường kết nối sản xuất và cung ứng cây giống cấy mô – Động lực thúc đẩy nông nghiệp công nghệ cao đô thị
Trong chiến lược phát triển nông nghiệp đô thị hiện đại, hiệu quả và bền vững, TP. Hồ Chí Minh xác định công nghệ sinh học, đặc biệt là công nghệ nuôi cấy mô thực vật, đóng vai trò then chốt trong việc chủ động nguồn giống chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu sản xuất ngày càng lớn của nhà vườn và doanh nghiệp.
Nhằm tăng cường liên kết giữa đơn vị nghiên cứu – cơ sở sản xuất – người trồng, vừa qua tại Trung tâm Công nghệ sinh học TP. Hồ Chí Minh, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP đã tổ chức Hội thảo “Sản xuất và cung ứng cây giống cấy mô tại TP. Hồ Chí Minh”. Hội thảo là diễn đàn quan trọng để các bên trao đổi kinh nghiệm, tháo gỡ khó khăn và thúc đẩy tiêu thụ cây giống cấy mô trên thị trường.
Phát huy tiềm năng trung tâm sản xuất giống công nghệ cao của khu vực
Phát biểu tại hội thảo, ông Dương Hoa Xô – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT TP, Giám đốc Trung tâm Công nghệ sinh học TP. Hồ Chí Minh cho biết: hiện nay, trên địa bàn thành phố có 35 phòng nuôi cấy mô, tập trung tại Trung tâm Công nghệ sinh học, Khu Nông nghiệp Công nghệ cao, các viện nghiên cứu và trường đại học.
Mỗi năm, các đơn vị này sản xuất hơn 16 triệu cây giống cấy mô, chủ yếu là hoa lan, cung ứng cho khoảng 240 ha sản xuất, không chỉ phục vụ thị trường TP. Hồ Chí Minh mà còn mở rộng ra nhiều tỉnh, thành trên cả nước thông qua các hợp đồng liên kết.
Các nhóm giống cấy mô đang được sản xuất đa dạng, bao gồm:
Hoa lan Dendrobium, lan rừng, hoa chuông
Kiểng nền, kiểng lá
Cây dược liệu như đinh lăng, sâm Ngọc Linh
Cây ăn trái và cây công nghiệp như chuối, dừa sáp, bạch đàn, hồ tiêu…
Đây là minh chứng rõ nét cho việc TP. Hồ Chí Minh đang từng bước khẳng định vai trò trung tâm sản xuất giống cây trồng công nghệ cao của khu vực phía Nam.
Nguồn gen phong phú – Nền tảng cho lai tạo và sản xuất giống mới
Riêng Trung tâm Công nghệ sinh học TP. Hồ Chí Minh, tính đến tháng 6/2018 đã sưu tập và lưu giữ được:
05 giống rau địa phương
04 giống rau rừng
365 giống lan
109 giống hoa nền
137 giống kiểng lá
141 giống cây dược liệu
Kết quả trồng khảo nghiệm cho thấy hầu hết các giống sinh trưởng tốt, thích nghi cao với điều kiện khí hậu TP. Hồ Chí Minh, tạo nguồn vật liệu quý phục vụ cho lai tạo giống mới và sản xuất quy mô lớn.
Xem thêm: Nguồn gốc cây dừa sáp ở Việt Nam và giá trị đặc biệt của giống dừa sáp
Trung tâm đã:
Lai tạo thành công 71 tổ hợp lan lai hữu tính
Đánh giá 20 dòng lan Dendrobium mới
Tuyển chọn 06 dòng triển vọng được Cục Trồng trọt chấp nhận hồ sơ bảo hộ giống
Nghiên cứu tạo dòng lan Dendrobium kháng virus khảm vàng bằng kỹ thuật chuyển gen
Chọn lọc thành công 18 dòng hoa chuông biến dị từ phương pháp chiếu xạ
Ngoài ra, trung tâm còn nghiên cứu các giống cây trồng có giá trị cao như dưa lưới, dưa leo kháng khuẩn, cà chua bi, ớt ngọt, dâu tây, cũng như hoàn thiện quy trình nuôi cấy rễ tóc sâm Ngọc Linh trên hệ thống ngập chìm tạm thời (TIS) và bioreactor, với năng lực cung ứng trên 1 triệu cây giống/năm.
Công nghệ nuôi cấy mô – Trụ cột của ngành giống hiện đại
Theo GS.TS Nguyễn Quang Thạch – Viện trưởng Viện Sinh học Nông nghiệp Nguyễn Tất Thành, công nghệ nhân giống in vitro là lĩnh vực phát triển mạnh mẽ và thành công nhất của công nghệ sinh học Việt Nam trong nhiều năm qua. Công nghệ này đã góp phần hình thành tập quán sử dụng cây giống cấy mô trong sản xuất nông nghiệp hiện đại.
Để nhân giống lan và cây trồng bằng nuôi cấy mô đạt hiệu quả cao, GS.TS Nguyễn Quang Thạch nhấn mạnh các yếu tố then chốt:
Phải xác định rõ thị trường trước khi sản xuất
Sử dụng bộ mẫu giống chuẩn, sạch virus tuyệt đối
Ưu tiên phương pháp nuôi cấy đỉnh sinh trưởng (mericlone)
Hạn chế số lần cấy chuyền (không quá 8 lần)
Đầu tư đầy đủ hệ thống nhà ươm, nhà trồng, nhà xử lý ra hoa và nhà nuôi cây thương phẩm
Những nguyên tắc này cũng đang được áp dụng cho nhiều đối tượng cây trồng mới, trong đó có mai vàng nuôi cấy mô – một hướng đi giàu tiềm năng trong lĩnh vực hoa kiểng truyền thống kết hợp công nghệ cao. Tham khảo thêm tại:👉 https://vigen.vn/kien-thuc/kinh-nghiem-nuoi-cay-mo/
Tháo gỡ khó khăn, xây dựng chuỗi liên kết bền vững
Tại hội thảo, nhiều đại biểu đã thẳng thắn nêu ra các tồn tại như:
Cây lan cấy mô dễ nhiễm virus nếu nguồn giống không sạch
Giai đoạn hậu cấy mô còn gặp nhiều khó khăn do người trồng thiếu kỹ thuật, trong khi đơn vị sản xuất thiếu vốn và đất đai
Thiếu nhãn mác, thông tin minh bạch về giống khi đưa ra thị trường
Trước thực tế này, ông Nguyễn Phước Trung – Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT TP. Hồ Chí Minh yêu cầu:
Rà soát, hoàn thiện và chuẩn hóa quy trình nuôi cấy mô
Tăng cường nghiên cứu và ứng dụng bộ kit kiểm soát bệnh virus
Đẩy mạnh liên kết giữa phòng thí nghiệm – nhà vườn – doanh nghiệp để hình thành chuỗi sản xuất khép kín
Nâng cao công tác truyền thông, quảng bá, kết nối tiêu thụ cây giống cấy mô trên các nền tảng thông tin chính thống
Hướng tới hệ sinh thái giống cây trồng công nghệ cao
Hội thảo cũng ghi nhận lễ ký kết 14 hợp đồng nguyên tắc tiêu thụ giống lan nuôi cấy mô giữa Trung tâm Công nghệ sinh học TP, các doanh nghiệp và nhà vườn tại TP. Hồ Chí Minh, Lâm Đồng… Đây được xem là bước tiến quan trọng trong việc xây dựng hệ sinh thái sản xuất – tiêu thụ cây giống cấy mô bền vững.
Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ sinh học, các mô hình nuôi cấy mô ngày càng được mở rộng, góp phần cung cấp nguồn giống sạch bệnh, đồng đều, giá trị cao, phục vụ cho nông nghiệp đô thị và nông nghiệp công nghệ cao. Để cập nhật thêm các xu hướng, kỹ thuật và mô hình nuôi cấy mô hiện đại, có thể tham khảo tại:👉 https://vigen.vn/
Ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô – Bước đột phá trong sản xuất cây giống cảnh chất lượng cao
Trong bối cảnh ngành nông nghiệp và hoa kiểng Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng công nghệ cao, việc đổi mới phương thức sản xuất cây giống trở thành yếu tố then chốt quyết định năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh trên thị trường. Công nghệ nuôi cấy mô thực vật đã và đang được xem là giải pháp mang tính đột phá, góp phần thay đổi căn bản cách sản xuất cây giống cảnh truyền thống, đặc biệt tại các vùng chuyên canh lâu đời như Chợ Lách.
Chợ Lách – từ làng nghề truyền thống đến trung tâm cây giống công nghệ caoTrong nhiều thế kỷ, Chợ Lách (tỉnh Vĩnh Long, nay thuộc khu vực Đồng bằng sông Cửu Long) được biết đến là “thủ phủ” cây giống và hoa kiểng của miền Tây. Người dân nơi đây gắn bó với nghề trồng cây giống qua nhiều thế hệ, chủ yếu dựa vào các phương pháp truyền thống như gieo hạt, chiết cành, ghép mắt. Tuy nhiên, trước áp lực của thị trường hiện đại, những phương pháp này dần bộc lộ hạn chế: cây giống không đồng đều, dễ nhiễm sâu bệnh, tỷ lệ hao hụt cao và khó nhân nhanh số lượng lớn.
Sự thay đổi của thị trường cùng yêu cầu ngày càng cao về chất lượng cây cảnh đã buộc các cơ sở sản xuất tại Chợ Lách phải tìm hướng đi mới. Trong đó, ứng dụng công nghệ sinh học, đặc biệt là kỹ thuật nuôi cấy mô, được xem là chìa khóa để nâng tầm ngành cây giống cảnh, hướng tới sản xuất chuyên nghiệp và bền vững.
Xem thêm: Nguồn gốc cây dừa sáp ở Việt Nam và giá trị đặc biệt của giống dừa sáp
ViGen – đơn vị tiên phong đưa công nghệ nuôi cấy mô vào sản xuất cây cảnhNắm bắt xu thế đó, Công ty TNHH Công nghệ sinh học ViGen đã mạnh dạn đầu tư và ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô vào quy trình sản xuất cây giống. Theo bà Tăng Thị Cẩm Nhung – cán bộ quản lý của công ty, tiền thân của ViGen là cơ sở Hoàng Long, chuyên sản xuất mai vàng bằng phương pháp truyền thống. Dù có nhiều kinh nghiệm, nhưng việc phụ thuộc vào kỹ thuật cũ khiến chất lượng cây giống không đồng đều, khó đáp ứng các đơn hàng lớn và thị trường cao cấp.
Từ năm 2025, ViGen chính thức được nâng cấp, đầu tư hệ thống phòng thí nghiệm, thiết bị vô trùng và quy trình nuôi cấy mô hiện đại. Nhờ đó, công ty đã từng bước làm chủ công nghệ, tạo ra các dòng cây giống sạch bệnh, sinh trưởng đồng đều và có khả năng nhân nhanh với số lượng lớn. Thông tin chi tiết về định hướng và các giải pháp nuôi cấy mô hiện đại có thể tham khảo tại https://vigen.vn/.
Hiệu quả vượt trội từ cây giống nuôi cấy môVới công nghệ nuôi cấy mô, ViGen hiện có khả năng cung ứng ra thị trường khoảng 12 triệu cây giống mỗi năm. Các sản phẩm chủ lực bao gồm mai vàng, cúc mâm xôi, sống đời, tùng kim cương, chuối cấy mô, lan cao cấp và nhiều loại kiểng lá giá trị khác. Tất cả đều được kiểm soát nghiêm ngặt từ khâu chọn mẫu, nhân giống trong phòng thí nghiệm đến thuần dưỡng và đưa ra vườn ươm.
Không chỉ dừng lại ở sản xuất, ViGen còn tiến hành trồng thử nghiệm thực tế để so sánh hiệu quả giữa cây giống truyền thống và cây nuôi cấy mô. Kết quả cho thấy cây nuôi cấy mô có tốc độ sinh trưởng đồng đều hơn, ít sâu bệnh, tỷ lệ sống cao và cho hình dáng cây đẹp, ổn định – yếu tố rất quan trọng trong lĩnh vực cây cảnh. Một trong những dòng sản phẩm được thị trường quan tâm hiện nay là https://vigen.vn/san-pham/nhi-ngoc-toan-dot-bien-cay-mo/, minh chứng rõ nét cho hiệu quả của công nghệ này trong sản xuất cây cảnh chất lượng cao.
Lan tỏa giá trị công nghệ đến cộng đồng nông dânBên cạnh hoạt động sản xuất, ViGen còn chú trọng chuyển giao kỹ thuật cho nông dân địa phương thông qua các lớp tập huấn, hướng dẫn quy trình trồng và chăm sóc cây giống nuôi cấy mô. Điều này giúp người trồng cây tiếp cận công nghệ mới, giảm rủi ro trong sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế.
Hiện nay, toàn khu vực Chợ Lách có khoảng 150 doanh nghiệp cùng hơn 700 cơ sở sản xuất cây giống, hoa kiểng. Nhiều đơn vị trong số này đang từng bước chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ vào các khâu sản xuất, quản lý và phân phối, hình thành chuỗi giá trị nông nghiệp hiện đại, thân thiện với môi trường.
Hướng tới tương lai của ngành cây cảnh Việt NamViệc ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô không chỉ giúp nâng cao chất lượng và sản lượng cây giống mà còn mở ra hướng đi mới cho ngành cây cảnh Việt Nam trong bối cảnh hội nhập. Với nền tảng khoa học công nghệ vững chắc, cùng sự đồng hành của các doanh nghiệp tiên phong như ViGen, những vùng chuyên canh truyền thống như Chợ Lách hoàn toàn có thể trở thành trung tâm sản xuất cây giống cảnh công nghệ cao, đáp ứng nhu cầu trong nước và từng bước vươn ra thị trường quốc tế.
Có thể khẳng định, nuôi cấy mô chính là bước đột phá quan trọng, góp phần đưa ngành cây giống cảnh Việt Nam phát triển theo hướng hiện đại, bền vững và giá trị cao trong tương lai.